أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

243

قانون ( فارسى )

15 - شادى و نشاط در حد اعتدال . 16 - عفونت ، از انواعى كه گرمى غير طبيعى پديد مىآورد . كنش اين گرمى بيگانه تنها گرمى دادن است و اين گرمى احراق يا سوزاندن نيست . در حقيقت گرمائى وجود دارد كه با احراق همراه نيست . بسيار اتفاق مىافتد كه گرمى ايجاد مىشود ، بدون اينكه عفونتى در كار باشد و ممكن است گرمىدهنده قبل از عفونت موجود باشد ، زيرا بسيار پيش مىآيد كه بعد از آنكه عامل گرمىدهنده خارجى رفع مىشود ، تعفن موجب مىگردد نوعى گرمى خارجى باقى بماند . اين باقيمانده در مادهء تر مشتعل مىشود و رطوبت آن را تغيير مىدهد ، بگونه‌اى كه آن رطوبت موجود با گوهر مزاج اندام حامل آن رطوبت سازگار نيست ، بدون اينكه آن را به مزاجى ديگر از مزاج‌هاى طبيعى بازگرداند . منظور از گرمى بدون احراق كه بر اثر عفونت پيش مىآيد حرارتى است كه گرماى تر را از مزاجى به مزاج ديگر تغيير مىدهد و آن را نمىتوان ايجاد تعفن گفت بلكه در واقع هضم است . ليكن احراق ( سوزاندن ) آن است كه گوهر تر را از گوهر خشك جدا سازد ، به‌طورىكه گوهر تر بالا رود و گوهر خشك فرونشيند . ليكن گرم كردن بطور ساده عبارت از آن است كه همه رطوبت‌ها بر مزاج طبيعى نوع خود باقى بمانند ولى گرم‌تر شوند . 17 - تراكم در سطح بدن كه موجب تجمع و توقف بخار مىشود . 18 - تخلخل در درون بدن كه موجب گسترش بخار در بدن مىگردد . ليكن جالينوس مجموعه عوامل گرمىدهنده را در پنج بخش خلاصه كرده است بقرار زير : الف - جنبش ، نه در حد افراط ب - تماس با گرمىبخش‌ها نه در حد افراط ج - تناول مواد گرم د - تراكم ( غلظت ) ه - عفونت . فصل دوم - سردىبخش‌ها سردى بخشندگان تن عبارتند از : 1 - هرگونه جنبش مفرط ، زيرا بر اثر افراط در جنبش حرارت غريزى تحليل مىرود . 2 - آرامش در حد افراط ، . زيرا حرارت غريزى بر اثر افراط در آرامش خفه مىشود . 3 - خوردن و نوشيدن بسيار بيشتر از حد لازم . 4 - امساك در خوردن و نوشيدن . 5 - غذاى سرد .